Taalinflatie

De mens is hebberig aangelegd. Dus ook in de taal. Terwijl wij net moegestreden over de walmende resten van de kredietcrisis heen klauteren, dient zich in de taal alweer een volgende crisis aan. Die van taalinflatie.

Laatst hoorde ik het nog. Een dame op het terras vroeg: “Vind je dit geen heerlijk gebak, Rita? Ik vind dit echt héérlijk gebak.” Waarop de dame die naast haar zat haar beslagroomde vingers aflikte en antwoordde: “Absoluut. Dit is absoluut het meest heerlijke gebak.” Hoewel een simpel 'ja', of 'ja, lekker' ook had volstaan, ging Rita een stap verder. Ze at ‘absoluut het meest heerlijke gebak’ en maakte zich daarmee schuldig aan een dubbele overtreffende trap. Oftewel, aan taalinflatie.

Smijten met superlatieven

We vinden het fijn om absoluut de meest grootste woorden te gebruiken. Daarom hoor je steeds vaker termen als ‘helemaal goed’, ‘enorm balen’ en ‘meest geweldigste’. Dit smijten met superlatieven is – zoals meer veranderingen in de Nederlandse taal – overgewaaid uit het Engels. Het anglicisme zoals ‘meest geweldig’ is afgeleid van het Engelstalige ‘more’ of ‘most’. We gebruiken vaker de overtreffende trap met 'meest' bij woorden die een overtreffende trap met -st hebben. Dus terwijl je normaal zou zeggen “Japie is het slimste jongetje van de klas”, zeggen wij nu sneller “Japie is het méést slimste jongetje van de klas.” Of zoals ijsfabrikant Ben & Jerry’s adverteert met: ‘Ben & Jerry’s; het meest lekkere ijs!’.

Helemaal jij

Heeft die verandering in de overtreffende trap niet ook te maken met een mentaliteitsverandering? Maakt onze behouden calvinistische inborst vanaf nu plaats voor een inhalige variant? Feit is dat elk tv-programma als X-factor of Popstars doorspekt is met superlatieven als ‘een enorm talent!’, ‘geweldige performance!’, ‘helemaal jij!’. En een schuchtere jongen die een ‘best leuk’ optreden geeft, wordt al snel gezien als een saaie sok. Met ons taalgebruik bouwen we immers kapitaal op; die van een groots en overweldigend leven. Dat we onze woorden niet altijd kunnen waarmaken – en dus in feite op de pof leven – zorgt ervoor dat we steeds schulden opbouwen. En voor je weet is het crisis.

Renske Jonkman was tekstschrijver bij Lamar communicatie

Meer blogs van Renske