De woorden van Wilders
Z’n ideeën liggen me niet, z’n hoofd staat me niet aan. Maar toch is er iets met Geert Wilders dat intrigeert. Hoe krijgt hij het voor elkaar om in elk debat dezelfde platte statements te maken, geen echte mening te verkondigen, niet met argumenten te debatteren en toch veel aanhangers te hebben? Door met zijn woorden rechtstreeks in te spelen op de emotie van zijn achterban.
Jan Kuitenbrouwer publiceerde onlangs ‘
De woorden van Wilders & hoe ze werken’. Hij maakte een analyse van de retoriek van Wilders en van de kracht van taal in het politieke debat. Ik zag een paar interviews met Kuitenbrouwer en snapte ineens hoe het werkt.
In beelden spreken
PVV-stemmers zijn boos, heel boos. Daar speelt Wilders heel krachtig op in. Hij gebruikt woorden die mensen kunnen onthouden. Spreekt in beelden, in plaats met argumenten uit te leggen wat er mis is. Presenteert de mening van zijn partij als feit. Zijn zinnen beginnen meestal met ‘Het is zo dat….’ Wilders zegt wat zijn achterban in het café zegt, deelt hun verontwaardiging en speelt daarmee in op hun emotie. Slim taalgebruik dus.
Eenvoudig en krachtig
Wilders houdt de boodschap eenvoudig en krachtig, door het vrijwel totaal weglaten van bijzinnen bijvoorbeeld. Verder gebruikt hij in het debat en in de campagne een hele rits stijlfiguren waarmee hij op de emotie inspeelt. Hij gebruikt veel bijvoeglijk naamwoorden, de 'overtreffendste' trap, overdrijving (islamisering, demonisering, de kanjers die in de verpleging zitten), opsommingen en natuurlijk de metafoor (een tsunami aan buitenlanders, de 24-uurs luier, de heimweeschotel en subsidieslurper).
Henk en Ingrid
Verder is het briljant om zijn achterban een gezicht te geven: Henk en Ingrid. Ook werkt Wilders met oneigenlijke tegenstellingen, zoals onlangs in het Carrédebat: ‘Leven we in een immigratieland of in een land met een verzorgingsstaat?’ Het doel van dit alles: het oproepen van emoties. Geen Haagse taal, maar de taal van zijn achterban.
Gaat Wilders het daarmee redden? Ik denk het niet. Als Wilders moet gaan regeren krijgt hij het heel moeilijk, want dan zal hij die retoriek moeten waarmaken. Inhoud moeten geven aan zijn woorden en dat wordt lastig, heel lastig.
Lyanne Lamar, partner en communicatieadviseur bij Lamar communicatie
